Waar de nieuwe windparken komen, en wat dat betekent voor de huizenprijs

Tussen 's-Hertogenbosch en Oss ligt een polder die vooralsnog vooral bestaat uit gras, sloten en een naam die op de toekomst vooruitloopt: de Duurzame Polder. Als de plannen doorgaan, draaien hier over enkele jaren zo'n vijfentwintig windturbines van de 200 meter-klasse, samen goed voor 125 megawatt. Omwonenden maken bezwaar, de procedure loopt, en op de tekentafels is de polder allang niet leeg meer.

Het is geen uitzondering, eerder een voorbode. Nederland telt ruim 5.300 windturbines in het nationale register, en de teller staat niet stil. De RVO Monitor Wind op Land 2025 vermeldt 57 windparkprojecten in ontwikkeling op land, samen ongeveer 1.745 megawatt. De pijplijn op zee is nog veel groter: 14 aangewezen windgebieden op de Noordzee, in totaal 18.800 megawatt. Wie rekent met de gemiddelde maat van nieuwe turbines, ongeveer 5 megawatt op land en 15 op zee, komt uit op naar schatting 350 nieuwe masten op land en zo'n 1.250 op zee.

Voor de woningzoeker is vooral die eerste lijst van belang. Een windgebied op zee blijft onzichtbaar vanuit de achtertuin; een turbine van 240 meter een polder verderop niet.

De kaart van morgen

De pijplijn is ongelijk verdeeld over het land. Noord-Brabant voert de lijst aan met veertien projecten en zo'n 455 megawatt, gevolgd door Overijssel en Gelderland. De drie provincies dragen samen ruim de helft van al het vermogen dat op land in ontwikkeling is. Aan het andere uiteinde staat, enigszins ironisch, Flevoland. De provincie die decennialang het uithangbord van de Nederlandse windenergie was, heeft nog één bescheiden project in de boeken. De grote parken staan er al.

De grootste projecten geven een indruk van de schaal: Eemshaven West in Groningen (166 megawatt), de Duurzame Polder (125), Agrowind in Reusel-De Mierden (73), Bathmen in Overijssel (72) en De Pielis in Bergeijk (65). Het zijn geen molens meer maar industriele installaties, met tiphoogtes waar de Domtoren ruimschoots onder blijft.

Op zee gelden andere ordes van grootte. De zeven gigawattgebieden die tussen 2029 en 2033 op de rol staan, overtreffen elk afzonderlijk de complete pijplijn op land.

Het geluid

In Schalkwijk, een dorp onder de gemeente Houten, weet de familie Trienekens hoe het is als de kaart van morgen de achtertuin van vandaag wordt. Op nog geen driehonderd meter van hun huis verrees een van de vier Nordex-turbines van windpark Goyerbrug, machines van de zwaarste klasse die Nederland op land kent, met een ashoogte van 155 meter. Het gezin procedeerde jarenlang tegen het park, tevergeefs. "We hebben jarenlang geprocedeerd, maar dan sta je tegenover een leger juristen", zei Peter Trienekens tegen RTV Utrecht, nadat in het Duitse Havixbeck de gondel van een turbine van dezelfde fabrikant naar beneden was gekomen. "Wij zijn uitgeprocedeerd."

Het gezin is geen statistische uitzondering die de wetenschap verrast. Geluid is het best onderzochte gevolg van wonen bij een turbine, en over de kern bestaat weinig discussie: hoe hoger het jaargemiddelde geluidniveau op de gevel, hoe groter het aandeel bewoners dat ernstige hinder rapporteert. Bij de oude Nederlandse norm van 47 decibel Lden gaat het volgens het RIVM om 8 à 9 procent van de bewoners binnenshuis. De Wereldgezondheidsorganisatie hanteert een strengere advieswaarde van 45 decibel.

Het RIVM plaatst daarbij twee kanttekeningen die elkaar op het eerste gezicht tegenspreken. De eerste: bij een gelijke geluidsbelasting wordt windturbinegeluid als hinderlijker ervaren dan weg-, rail- of industriegeluid. Het ritmische zoeven, in de literatuur amplitudemodulatie genoemd, en de goede hoorbaarheid in de stille nacht gelden als de waarschijnlijke verklaring. De tweede kanttekening relativeert: landelijk ondervinden naar schatting zo'n 7.300 volwassenen ernstige hinder van turbinegeluid, een fractie van de aantallen die het wegverkeer op zijn naam heeft. Niet omdat turbines onschuldiger zijn, maar omdat er zo weinig mensen dichtbij wonen. Voor wie er wel woont, is dat een schrale troost.

Juridisch is het dossier al jaren in beweging. De Raad van State zette in juni 2021 een streep door de landelijke turbinenormen omdat een milieubeoordeling ontbrak, waarna gemeenten per project eigen grenzen zijn gaan stellen. Nieuwe landelijke normen moeten er uiterlijk 1 januari 2027 zijn. Het RIVM herijkt intussen de blootstelling-responsrelaties voor de moderne, aanzienlijk hogere turbines; de uitkomsten worden in de loop van 2026 verwacht.

De prijs

Wat doet dat alles met de waarde van een huis? Het gezaghebbende Nederlandse onderzoek komt van de economen Droes en Koster, die woningtransacties van 1985 tot medio 2019 vergeleken. Hun kerngetal: zodra een windturbine in gebruik gaat, verkopen woningen binnen twee kilometer voor gemiddeld 1,4 procent minder dan vergelijkbare woningen zonder turbine in de buurt. Het effect neemt toe met de hoogte van de mast, en de turbines die nu worden gebouwd zijn de hoogste die Nederland ooit heeft geplaatst.

Opgeteld over de hele koopwoningvoorraad becijferden de onderzoekers het waardeverlies door het bestaande turbinepark op circa 900 miljoen euro. Op het niveau van één woning gaat het om bedragen die er niet om liegen: 1,4 procent van een woning van 506.000 euro, de landelijke mediaan in het tweede kwartaal van 2026, is ongeveer 7.000 euro. In de categorie hoge turbines loopt de korting op tot 5,4 procent, ruwweg 27.000 euro.

Voorbehoud

Bij de kaart en de cijfers past een kanttekening. De RVO-monitor publiceert geen exacte turbinecoordinaten; projecten op land zijn geprikt op het onderzochte projectgebied of de gemeente, projecten op zee op het midden van het toegewezen windgebied. De afstand laat zich dus lezen als "in deze omgeving wordt een windpark ontwikkeld", niet als een meting naar een specifieke mast. Bovendien schuiven plannen: van de 57 projecten op land zit de helft nog in het vroege voortraject, waar nog van alles kan veranderen of sneuvelen. De achttien projecten waar de bouw wordt voorbereid of al is aanbesteed, gaan vrijwel zeker door.

Wie het voor een specifiek adres wil nagaan: Huisverklikker toont per woning de afstand tot het dichtstbijzijnde windpark in ontwikkeling, het aantal projecten binnen drie kilometer, de projectnaam en het geschatte aantal turbines, naast de gegevens over turbines die er al staan. De horizon is in Nederland zelden definitief.

Bronnen: RVO Monitor Wind op Land 2025 (peildatum 31-12-2025) en RVO Bureau Energieprojecten / Ontwikkelkader Windenergie op Zee (januari 2026), zoals gebundeld in de dataset van Huisverklikker; RIVM, Factsheet gezondheidseffecten van windturbinegeluid (bijgewerkt januari 2025) en de onderliggende blootstelling-responsrelatie (Janssen et al., 2008; Welkers et al., 2020); WHO, Environmental noise guidelines for the European region (2018); Droes, M.I. en Koster, H.R.A., Wind turbines, solar farms, and house prices, Energy Policy 155 (2021); Tweede Kamer, antwoorden op Kamervragen over windturbinenormen (2025); RTV Utrecht, Onrust in Schalkwijk na ongeluk met windturbine in Duitsland (november 2025). De punten van de geluidscurve buiten de genoemde 47 dB-waarden zijn indicatief, afgelezen uit de gepubliceerde RIVM-figuur.